| De afgelopen maanden vonden in veel gemeenten anti-azc-protesten plaats. In de berichtgeving daarover ging het vooral over de demonstranten en hun beweegredenen, die soms gebaseerd zijn op feitelijk onjuiste informatie. Maar hoe is dit alles voor de mensen over wie het gaat, namelijk gevluchte mensen? Wat is hun kijk op de hardnekkige misvattingen over hun komst? In dit drieluik spreekt redacteur Sirma Ordanovski met drie jongeren die naar Nederland vluchtten. In deel 2: Yusuf (23). |
Yusuf woont in Leeuwarden en studeert ICT aan het Windesheim in Zwolle. In 2019 vluchtte hij vanuit Turkije naar Nederland. Met zijn gezin woonde hij anderhalf jaar in het azc in Balk. Na een aantal intensieve interviews met het IND, kregen ze te horen dat hun asielaanvraag geaccepteerd werd. “De interviews duurden drie à vier uur per persoon. Als je een politieke vluchteling bent, moet je heel goed kunnen bewijzen dat je gevaar liep in je thuisland. Toen we hoorden dat we mochten blijven, waren we heel blij.”
Daarna brak voor hem een nieuw tijdperk aan. Vanwege corona kon hij tijdens zijn tijd in het azc weinig doen. Yusuf is muzikant en gaf in het begin nog muziekles in het azc, maar vanwege de coronamaatregelen kon dat niet meer. “Het was een heel grote switch. We waren ontzettend hard bezig om een nieuw leven op te bouwen.”
‘Het is fijn dat iedereen zijn mening kan uiten, maar wat Wilders doet… hij weet toch zelf ook dat dat haatzaaien is?’
Wanneer hield jij je voor het eerst bezig met de Nederlandse politiek?
“In Turkije móét je weten wat er gebeurt in de politiek, omdat het beïnvloedt of je de volgende dag brood kunt kopen of niet. Zodra ik een beetje Nederlands kon, wilde ik meteen veel leren over de Nederlandse politiek.” Tijdens de verkiezingen in 2021 kwam Yusuf erachter dat vluchtelingen een belangrijk thema zijn in het politieke debat in Nederland. “Belangrijker dan ik dacht. Want ja, ik dacht dat ik het best wel goed deed. Ik bedoel: ik kan Nederlands, ik ga naar school, mijn ouders werken.” Daarom voelde hij zich niet altijd aangesproken als het over vluchtelingen ging.
Dat veranderde in de aanloop naar de verkiezingen in 2023, waarin de PVV de grootste partij werd. Yusuf zag toen hoe politici ‘expres aan het polariseren waren’. “Het is fijn dat iedereen zijn mening kan uiten, maar wat bijvoorbeeld Wilders doet… hij weet zelf toch ook dat dat gewoon haatzaaien is?”
Hoe kijk je naar het asielbeleid van het afgelopen kabinet, dat het ‘strengste asielbeleid ooit’ moest worden?
“Toen asielminister Faber voor het eerst haar asielplannen presenteerde, vond ik dat heel erg pijnlijk om te zien. Er werd een beeld geschetst waarin elk probleem in Nederland, en bijna ook elk probleem in Europa, is veroorzaakt door vluchtelingen. Mensen horen dat, en denken dan: ‘ja, vluchtelingen zijn het probleem!’. Alles wordt verweten aan één groep die zich helemaal niet kan verdedigen.”
Dat terwijl Yusuf alles deed wat van hem werd verwacht om te ‘integreren’. “Ik dacht: ik doe toch gewoon wat jullie wilden? Ik kan nu Nederlands, ik word een burger, ik zit op het hbo, ik betaal belasting… Ik ben hier gekomen omdat ik in Turkije niet de kans had om mezelf te zijn. Daarom wil ik daar juist ook iets voor teruggeven.”
Yusuf ziet een bredere trend waarin ‘fascisme en extreemrechts erg populair worden in Europa’. “Dat mensen in Nederland daar ook intrappen, dat is gewoon heel eng.”
Wat dacht je toen je over de anti-azc-protesten hoorde?
“Ik vind het goed dat mensen voor hun mening de straat op gaan. Maar toen ik vervolgens de interviews hoorde met demonstranten die dingen zeiden als ‘genoeg is genoeg, vol is vol!’, toen dacht ik: oké, maar laten we hierover in gesprek gaan.”
Wat zou je dan met hen willen bespreken?
“Ik zou heel graag een keer bij een protest langsgaan. Het lijkt me ook heel vet om dan een toespraak te kunnen houden, maar ik zou vooral willen luisteren naar hen, de mensen die zo’n harde mening hebben. Wat zijn jullie zorgen? Waar baseer je dit op? Is het een gevoel? En dat gevoel is echt heel kut. Zeker. Maar misschien is er iets anders aan de hand dan wat er tegen jou gezegd wordt.”
“Ik denk dat de protesten ook vanuit angst komen, en uit andere problemen die zij ervaren.” Volgens Yusuf is het voor de meeste mensen makkelijker om dingen in hokjes te plaatsen, ‘want dan is het behapbaar’. Maar hij zou ook willen laten zien dat het beeld dat door sommige politici geschetst wordt, niet klopt.”
“Ik zou ook willen zeggen: ‘ik ben zelf ook een vluchteling. Ik heb dit en dat gedaan, wat vindt u daarvan?’. Dat is ook een grote motivatie geweest voor mij om juist dingen te gaan doen. Omdat ik wilde laten zien: dit is een vluchteling. Iemand die gekomen is omdat diens leven in gevaar was. Die naar een land gaat waar hij wel veilig is en waar hij dan juist zijn expertise in kan zetten en kan uitdragen wie hij is.”
‘De beste manier om ervoor te zorgen dat mensen kunnen integreren is dat ze meteen kunnen werken of studeren’
Je hebt laatst voor het eerst in Nederland gestemd. Hoe was dat?
“Dat was heel leuk! Ik heb er echt jarenlang op gewacht. Ik heb ook alle verkiezingen gevolgd, elk debat gekeken, elk partijprogramma gelezen en ik dacht: oké, nu is het tijd. Nu mag ik!”
Yusuf vertelt dat hij extra heeft gelet op hoe partijen staan tegenover asiel en migratie. “En ik heb ook gekeken naar hun standpunt over Palestina bijvoorbeeld. Dat was voor mij een belangrijk onderwerp. En burgerrechten in het algemeen, zoals het recht op abortus. Daar legde ik de focus op.”
Tijdens de huidige kabinetsformatie kwamen D66 en CDA begin december tot een eerste akkoord. Daarin benoemen zij ‘menswaardige opvang en integratie’. Wat betekent dat volgens jou?
“Ik denk dat de wachttijden verkleinen het belangrijkste is wat er gedaan zou kunnen worden. De beste manier om ervoor te zorgen dat mensen kunnen integreren is dat ze meteen kunnen werken of studeren. Wat mij heel erg heeft geholpen was gewoon de wereld induiken. Naar school gaan. Al mijn klasgenoten waren Nederlands, ik was de enige die geen Nederlands kon spreken. En uiteindelijk heb ik nu een soort kakker-R.”
Eindredactie door Tessa van den Heuvel
